२५ भदाै,काठमाडाैं । नेकपा एमालेका सांसद गुरु प्रसाद बरालले जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएका तोडफोड, आगजनी, हिंसा र मृत्युका घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीलाई कानुनी कारबाही गर्न सरकारसँग माग गर्नुभएको छ ।

प्रतिनिधिसभाको बैठकमा सांसद बरालले शान्तिपूर्ण आन्दोलनलाई योजनाबद्ध रूपमा हिंसात्मक बनाइएको दाबी गर्दै छानविन गरी दोषिलाई कारबाही गर्न माग गर्नुभएको हो । उहाँले उक्त घटनाको निपष्क्ष छानविन गरि दोषिलाई कारबाही गर्न सरकारलाई निर्देशन दिन सभामुखसंग आग्रह गर्नुभयो । सरकारी तथा सार्वजनिक संरचना, न्यायालय, सुरक्षा निकाय, राजनीतिक दलका कार्यालय तथा निजी व्यवसायिक प्रतिष्ठानमा भएको आगजनी र तोडफोडका सन्र्दभमा गम्भीर छानबिन आवश्यक रहेको उहाँको भनाई छ । उहाँले संसद भवनमा आगजनी कसले र किन ग¥यो भन्ने विषयमा दोषी पहिचान गर्नुपर्ने बताउनुभयो । शीतल निवास, सिंहदरबार, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, गृह मन्त्रालय र स्वास्थ्य मन्त्रालयलगायतका सरकारी संरचनामा भएको क्षतिको पनि छानबिन हुनुपर्ने उहाँको भनाई छ । सर्वोच्च अदालतसहित विभिन्न अदालतका भवन, नागरिकका अभिलेख तथा प्रमाण नष्ट गर्ने काम गरिएको उहाँको भनाई छ । उहाँले सबै घटनामा निष्पक्ष छानविन गरि कारबाही गर्नपर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाँका अनुसार राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले घटनालाई पूर्वयोजनाअनुसार संगठित रूपमा गरिएको आपराधिक कार्यका रूपमा उल्लेख गरेको छ । उहाँले यस्ता गम्भिर घटनालाई यत्तिकै दबाउन नमिल्ने बताउनुभयो । भदौ २३ र २४ का घटनाको छानबिन, दोषीमाथि कारबाही र राष्ट्रिय क्षतिको परिपूरणका लागि प्रतिनिधिसभा सक्रिय हुनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । यस विषयमा सरकारलाई आवश्यक निर्देशन दिन पनि उहाँले सभामुखसँग माग गर्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘युवा विद्यार्थीहरुको शान्तिपूर्ण आन्दोलन गर्ने अधिकारलाई उपद्रवकारीहरुले योजनाबद्ध रुपबाट अपहरण गरी तोडफोड, आगजनी, हिंसा र मृत्युमा रुपान्तरित भएको घटनाले कानूनी राज्यमा, कानूनी कसीमा कहिले र कसरी कसलाई उतारिन्छ सभामुख महोदय ? प्रतिनिधि सभाको भवन, अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्रको के दोष थियो ? किन र कसले आगजनी ग¥यो ? यसको दोषीको किटान कसले गर्ने ? राज्यको जिम्मेवारी यो दोषी किटान गर्ने प्रक्रियामा हुन्छ, यो प्रक्रियामा अगाडि कसरी बढ्छ ? नेपालको ऐतिहासिक धरोहर शीतल निवास, सिंहदरबार र हजारौँ अभिलेखहरुको केन्द्र प्रधानमन्त्री कार्यालय, गृह मन्त्रालय र जनस्वास्थ्यको सरोकार रहेको धरोहर स्वास्थ्य मन्त्रालय कसले र किन आगजनी गरायो ? यो प्रक्रियामा हामीले गम्भीर भएर यो सदनले सोच्नुपर्ने रहेको छ । सर्वोच्च अदालत लगायत देशका विभिन्न अदालतहरुका भवनहरु र न्यायको याचना गरिरहेका नागरिकहरुका सम्पूर्ण अभिलेखहरु र प्रमाणहरु किन र कसले जलायो ? यसको निरुपित यो संसदले गर्नुपर्नेहुन्छ । त्यति मात्रै होइन देशका जेलहरुमाथि किन हमला गरियो ? किन कैदीबन्दीहरुलाई भगाइयो ? भाटभटेनी सहित निजी व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरु, होटलहरु, बैंकहरु किन लुटपाट गरियो अनि आगजनी गरियो ? यसले देशको कानूनी राज्यमा प्रश्न उठाएको छ । यस्तैगरी राजनीतिक दलहरुका केन्द्रीय कार्यालयहरु, प्रदेश कार्यालय र जिल्ला कार्यालयहरु, राजनेताहरुका निजी भवनहरु माथि किन आक्रमण गरियो ? किन लुटपाट गरियो र किन विध्वंस गरियो सभामुख महोदय ? यसको न्यायिक निरुपण कसले गर्ने ? आज राष्ट्रसेवक प्रहरीहरु नेपाल प्रहरी माथि किन हमला भयो ? हतियार कसले लुट्यो ? हजारौँ सरकारी सवारी साधनहरु र निजी सवारी साधनहरुलाई अग्निकुण्डमा कसले हाल्यो ? यस कुराको पनि निरुपित हुनु आजको आवश्यकता छ । राष्ट्रिय मानव अधिकार भन्छ पूर्व योजना अनुसार सङ्गठित रुपमा गरिएको आपराधिक कार्यको संज्ञा यो घटनालाई दिएको छ । गौरीबहादुर कार्कीको ८९८ पृष्ठको प्रतिवेदन पनि सरकारसँग छ । यस्तो गम्भीर अवस्थामा हामीले अहिले सभामुख महोदय, के यी घटनाहरु कानूनी रुपमा निरुपित हुने घटनाहरु होइनन ? के यी घटनाहरु यसै हराउन सक्छन ? यसै बिलाउन सक्छन् अथवा दबाउन सकिन्छ सभामुख महोदय ? यी घटनाहरुको छानबिन गरी दोषीलाई कारवाही गरी अपूरणीय राष्ट्रिय क्षति परिपूरण गर्ने काममा यो सभा सक्रिय हुनु जरुरी छ । सभामुखले यस विषयमा सरकारलाई निर्देशन गर्नु जरुरी छ ।’

सांसद बरालले भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट भएको क्षतिको राहत, उद्धार तथा दीर्घकालीन समाधानका लागि उच्चस्तरीय सर्वदलीय संसदीय समिति गठन गर्न माग गर्नुभयो ।